Diecezja gliwicka została powołana do istnienia na mocy bulli Jana Pawła II
Totus Tuus Poloniae Populus z 25 marca 1992 roku. Jej terytorium wydzielono z dwóch starszych diecezji: katowickiej i opolskiej. Diecezje gliwicka, opolska i katowicka utworzyły nową metropolię - górnośląską. Gliwice stały się siedzibą nowej diecezji, a konsekrowany 16 maja 1900 roku kościół pw. świętych Apostołów Piotra i Pawła został podniesiony do godności katedry.

Głównymi patronami diecezji są święci Apostołowie: Piotr i Paweł, Najświętsza Maryja Panna Piekarska, Matka Sprawiedliwości i Miłości Społecznej, oraz św. Anna, matka Najświętszej Maryi Panny. Pierwszym ordynariuszem diecezji gliwickiej został bp Jan Wieczorek, pełniący wcześniej urząd biskupa pomocniczego w diecezji opolskiej. Uroczysty ingres biskupa gliwickiego do kościoła katedralnego w Gliwicach odbył się w sobotę 23 maja 1992 roku. Biskupem pomocniczym został mianowany bp Gerard Kusz - uprzednio biskup pomocniczy diecezji opolskiej. Terytorium diecezji gliwickiej obejmuje obszar 2250 km kwadratowych. Terytorialnie diecezja gliwicka należy więc do najmniejszych w Polsce. Pod względem wielkości powierzchni znajduje się na przedostatnim miejscu - po diecezji sosnowieckiej. Zamieszkuje ją ok. 760 tysięcy osób.

Kościół katedralny został zbudowany w latach 1886-1900 i należy do najwybitniejszych przykładów świątyń w stylu neogotyckim na terenie Śląska. Bryła kościoła składa się z trójnawowego bazylikowego korpusu i bogatego w formy architektoniczne prezbiterium. Nad głównym portalem umieszczona jest barwna mozaika przedstawiająca patronów kościoła, świętych Apostołów Piotra i Pawła. W kościele znajdują się najlepsze na Górnym Śląsku organy - stąd też odbywają się tu liczne recitale ogranowe i koncerty.