Archikatedra św. Jana to najstarszy kościół w Warszawie, od 1339 roku znany jako parafialny, w latach 1402-1406 podniesiony do godności kolegiaty, od 1797 roku katedra, od 1818 archikatedra. Świątynia była świadkiem wielu wydarzeń historycznych, m.in. koronacji królów i zaprzesiężenia Konstytucji 3 Maja. W latach 1836-1840 przebudowana została przez A. Idźkowskiego w stylu gotyku angielskiego. We wrześniu 1939 roku w Archikatedrze uszkodzone zostało sklepienie i spalony dach, w sierpniu 1944 r. uległa poważnemu zniszczeniu, zaś w listopadzie 1944 roku - została całkowicie zburzona. W latach 1948-1956 odbudowano ją według projektu J. Zachwatowicza.
W podziemiach Archikatedry spoczywają arcybiskupi warszawscy, pierwszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Gabriel Narutowicz, premier Rzeczypospolitej Polskiej oraz kompozytor i pianista Ignacy Jan Paderewski, laureat nagrody Nobla Henryk Sienkiewicz. W kaplicy-mauzoleum złożono zwłoki Prymasa Tysiąclecia, kardynała Stefana Wyszyńskiego, ktory poświęcił odbudowaną świątynię w 1960 r. W 1961 r. papież Jan XXIII nadał Archikatedrze tytuł bazyliki mniejszej.

Obecny kształt archidiecezji warszawskiej - po wielu wcześniejszych zmianach - jest wynikiem bulli Jana Pawła II "Totus Tuus Poloniae Populus". Nastąpiło wówczas oddzielenie metropolii gnieźnieńskiej od warszawskiej oraz podział archidiecezji na diecezje: warszawsko-praską, łowicką i archidiecezję warszawską. W archidiecezji znalazło się około 1,5 mln mieszkańców, z tego 95% przyznaje się do katolicyzmu. Archidiecezja podzielona jest na 28 dekanatów, liczy 204 parafie. Pracuje w niej około 640 kapłanów. Na czele archidiecezji stoi kard. Kazimierz Nycz. Oprócz niego w archidiecezji pracują także bp Marian Duś, bp Piotr Jarecki i bp Tadeusz Pikus oraz abp senior, Józef kard. Glemp, Prymas Polski. Seniorem tej archidiecezji jest także abp Stanisław Wielgus.